Oficjalny portal Urzędu Gminy w Bytowie

Honorowe Obywatelstwo zostało nadane wolą Rady Miejskiej wyrażoną uchwałą nr XVII/106/2025 z dnia 25 czerwca br. na wniosek grupy radnych w uznaniu zasług w dziedzinach: nauka i wiedza, kultura oraz za promocję i wspieranie bytowskich inicjatyw w kraju i na świecie. Akt nadania wręczył profesorowi przewodniczący Rady Miejskiej Jan Treder. Natomiast medal przekazał burmistrz Ireneusz Gospodarek.

Prof. zw. dr hab Cezary Obracht-Prondzyński jest historykiem, socjologiem i antropologiem. Urodził się w Bytowie w 1966 r. Tu ukończył Liceum Ogólnokształcące (1985) i tu nadal mieszka. Studia historyczne odbył na Uniwersytecie Gdańskim, kończąc je w 1990 r. W latach 1994-1997 był słuchaczem Studium Doktoranckiego Instytutu Historii Uniwersytetu Gdańskiego, gdzie obronił pracę doktorską napisaną pod kierunkiem prof. Józefa Borzyszkowskiego pt. „Jan Karnowski jako pisarz, polityk i działacz regionalny” (wydana drukiem).

Od 1989 r. pracuje na Uniwersytecie Gdańskim, od początku w Instytucie Filozofii i Socjologii (obecnie Instytut Socjologii), gdzie jest kierownikiem Zakładu Antropologii Społecznej, a w latach 2005-2012 był dyrektorem tegoż Instytutu. W latach 2003-2019 pracował też w Elbląskiej Uczelni Humanistyczno-Ekonomicznej, gdzie pełnił funkcję Prorektora ds. Kształcenia i Nauki. W 1992 r. odbył półroczny staż naukowy w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, w listopadzie 1993 r. miesięczny staż w Parlamencie Europejskim w Brukseli (europejska polityka regionalna oraz ochrona praw mniejszości narodowych i etnicznych), a w 2001 r. przez miesiąc był na stypendium w Instytucie Herdera w Marburgu. W styczniu 2003 r. pomyślnie zaliczył kolokwium habilitacyjne na Wydziale Nauk Społecznych UAM w Poznaniu na podstawie książki pt. Kaszubi – między dyskryminacją a regionalną podmiotowością. W maju 2003 r. Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów Naukowych zatwierdziła stopień naukowy doktora habilitowanego w zakresie socjologii. W 2012 uzyskał tytuł prof. w zakresie nauk humanistycznych.

Jest promotorem dziewięciu prac doktorskich oraz kierownikiem kilkunastu projektów badawczych, m.in. Poszerzenie pola kultury. Diagnoza potencjału sektora lata ­2011-12; Punkty styczne: między kulturą a praktyką (nie)uczestnictwa lata 2013-14; Kulturalna hierarchia. Nowe dystynkcje i powinności w kulturze a stratyfikacja społeczna lata 2015-16), Gniazdo gryfa. Słownik kaszubskich symboli, pamięci i tradycji kultury (grant Instytutu Kaszubskiego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki lata 2015-2020). Był też jednym z trzech wykonawców w projekcie Historia Kaszubów w dziejach Pomorza (grant Instytutu Kaszubskiego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki lata 2014-2019).

Jest autorem lub współautorem ponad 30 książek, redaktorem lub współredaktorem ponad 20, autorem kilkuset artykułów naukowych, popularnonaukowych, publicystycznych etc. Zainteresowania badawcze dotyczą głównie problematyki mniejszości narodowych i etnicznych, wielokulturowości, kulturowych problemów współczesności, kultury Kaszub i Pomorza, polityki regionalnej, samorządności, pamięci społecznej etc. Ma również bogate doświadczenia zawodowe, publiczne i społeczne poza środowiskiem naukowym. Pracował jako nauczyciel (przez rok), następnie w latach 1991-1996 był zatrudniony w Gabinecie Wojewody Gdańskiego, gdzie odpowiadał za kontakty z samorządami oraz współpracę regionalną (prowadził m.in. sekretariat Rady Regionalnej Pomorza Nadwiślańskiego). Był też członkiem Zespołu ds. Kształcenia Kadr dla Administracji działającego przy Radzie ds. Reform Ustrojowych Państwa przy Premierze J. Buzku (lata 1997-1998).

W lipcu 1991 roku odbył staż w Niemieckiej Fundacji Stosunków Międzynarodowych w Berlinie i Hanowerze, a w latach 1993-2000 brał udział i organizował spotkania stypendystów Europejskiej Fundacji im. Roberta Schumanna. Przez szereg lat współpracował z Landeszentrale für Politische Bildung landu Meklemburgia – Pomorze Przednie, współorganizując szereg seminariów i spotkań w Polsce czy w Niemczech. W latach 1991-1993 był dyrektorem Biura Senatorskiego Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, a w latach 1995-2000 pełnił obowiązki redaktora naczelnego miesięcznika „Pomerania”.

Jest osobą aktywną publicznie, współpracującą z różnymi gremiami, stowarzyszeniami i instytucjami. Jest m.in. członkiem kliku towarzystw naukowych: Instytutu Kaszubskiego (współzałożyciel i od 2015 r. prezes), Gdańskiego Towarzystwa Naukowego, Towarzystwa Naukowego w Toruniu, Polskiego Towarzystwa Socjologicznego (był członkiem Zarządu Głównego oraz przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego XVI Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego, który odbył się we wrześniu 2016 roku w Gdańsku). Członkiem kilku komitetów redakcyjnych i rad naukowych czasopism.

Oprócz przywołanych wyżej funkcji należy podkreślić, że przez kilka lat był członkiem Rady Programowej Fundacji „Pogranicze – Sztuk – Kultur – Narodów” w Sejnach (lata 1992-2002) oraz ekspertem Komisji Wspólnej Rządu oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Jest też członkiem Pomorskiego Forum Terytorialnego (ustawowo powołane ciało doradcze Marszałka Województwa Pomorskiego w zakresie polityki regionalnej), członkiem Kapituły Nagrody im Gerarda Labudy. Uczestniczył w pracach nad foresightem regionalnym: Pomorze 2030 – scenariusze rozwoju i kluczowe technologie oraz nad strategią rozwoju województwa Pomorze 2020 i Pomorze 2030.

W lokalnym środowisku bytowskim od początku jest stałym współpracownikiem „Kuriera Bytowskiego”, uczestniczy w pracach Zespołu Negocjacyjnego Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Bytów, pełni funkcję przewodniczącego Kapituły Konkursu im. Jana Bauera na Społecznika Roku i Organizacji Pozarządowej Roku, bierze udział cyklicznie jako recenzent w Konkursie im. Szymona Krofeya na najlepszą pracę magisterską/doktorską o ziemi bytowskiej. Był też Przewodniczącym Społecznego Komitetu Upamiętnienia Społeczności Żydowskiej Ziemi Bytowskiej, 2013.

W 1995 otrzymał nagrodę Fundacji „POLCUL” za pracę społeczną i kulturalną na Pomorzu, a w 2004 Nagrodę i Medal im Zygmunta Glogera, a w 2017 Nagrodę Naukową Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza w dziedzinie nauk społecznych i humanistycznych, natomiast w 2023 roku został laureatem Nagrody Rady Miasta Krakowa im. Stanisława Vincenza, przyznawanej za wybitne osiągnięcia w popularyzacji kultury Europy Środkowo-Wschodniej.
 
Członkostwo w organizacjach i towarzystwach naukowych: 
Towarzystwa naukowe:

1. Członek Gdańskiego Towarzystwa Naukowego
2. Członek Towarzystwa Naukowego w Toruniu
3. Członek Polskiego Towarzystwa Socjologicznego: Zarząd Główny; Oddział Gdański; Sekcja Antropologii Społecznej, Członek Rady Programowej XV Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego w Szczecinie (2013); Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego oraz Wiceprzewodniczący Rady Programowej XVI Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego w Gdańsku (2016)
4. Współzałożyciel i członek Instytutu Kaszubskiego (w latach 1996-2009 sekretarz, od 2009 wiceprezes, od 2015 prezes)

Komitety redakcyjne:

1. Członek Kolegium Redakcyjnego „Wiestnika Sankt-Petersburskowo Uniwiersitieta” (Psychologia – socjologia – pedagogika)
2. Rocznik naukowy „Acta Cassubiana” (sekretarz redakcji)
3. „Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne” (UKSW Warszawa) – członek Rady Naukowej
4. Rocznik Naukowy „Acta Elbingensia”, Przewodniczący Kolegium Redakcyjnego
5. „Nasze Pomorze. Rocznik Naukowy Muzeum Zachodnio-Kaszubskiego w Bytowie”, członek Rady Naukowej
6. „Miscellanea Anthropologica et Sociologica”, członek Rady Naukowej (wyd. IFSiD UG)

Inne:

1. Sekretarz Komisji Kaszubskiej przy Stacji Naukowej Polskiej Akademii Umiejętności w Gdańsku
2. Redaktor naukowy serii Vademecum – dwujęzycznych, polsko-kaszubskich opracowań dotyczących kluczowych elementów kultury Kaszubów; dwa tomy w 2014 (historia Kaszubów) oraz w 2015 r. (Język kaszubski)
3. Ekspert Komisji Wspólnej Rządu oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych
4. Członek Pomorskiego Forum Terytorialnego (ustawowo powołane ciało doradcze Marszałka Województwa Pomorskiego w zakresie polityki regionalnej)
5. Członek Rady Gdańskiej Kultury
6. Członek Rady Programowej Obszaru Metropolitarnego Gdańsk-Gdynia-Sopot
7. Członek Komisji Kultury Obszaru Metropolitarnego Gdańsk-Gdynia-Sopot
8. Członek Rady Muzealnej Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie
9. Członek Rady Muzealnej Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku
10. Przewodniczący Rady Muzealnej Muzeum Zachodniokaszubskiego w Bytowie
11. Członek Rady Konsultacyjnej Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie
12. Rada Muzealna Muzeum Historyczno-Etnograficznego w Chojnicach (przewodniczący w latach 2006-2010)
13. Przewodniczący Rady Fundacji „Kaszubski Uniwersytet Ludowy”
14. Członek Rady Programowej Nadbałtyckiego Centrum Kultury w Gdańsku 1992-1995, 2010-
15. Przewodniczący Rady Fundacji „Ośrodek Badań i Analiz Społecznych” w Gdańsku
16. Członek Rady Programowej Fundacji „Wspólnota Gdańska”
17. Członek Rady Programowej Fundacji „Pogranicze – Sztuk – Kultur – Narodów” w Sejnach (lata 1992-2002)
18. Członek Kapituły Nagrody im Gerarda Labudy
19. Członek Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego
20. Członek Społecznego Stowarzyszenia Prasoznawczego „Stopka” w Łomży
21. Członek Stowarzyszenia „Centrum Międzynarodowych Spotkań” w Tuchomiu
22. Członek Zespołu ds. Kształcenia Kadr dla Administracji przy Radzie ds. Reform Ustrojowych, Warszawa, 1998

Recenzent:

1. artykułów w czasopismach: Animacji życia publicznego, Zeszyty Łużyckie, Przegląd Zachodni, Przegląd Zachodniopomorski, Zeszyty Humanistyczne AGH, CommunitasSocietas, Filo-Sofija, Nasze Pomorze, Acta Cassubiana
2. grantów dla Narodowego Centrum Nauki
3. wydawniczy
4. wniosków o nadanie uprawnień do nadawania stopnia doktora

Pozostałe:

• W latach 2009-2013 udział w charakterze eksperta w projekcie foresightu regionalnego: Pomorze 2030 – scenariusze rozwoju i kluczowe technologie realizowanym przez Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową i współfinansowanym przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013.
• Udział w latach 2012-2013 w pracach nad przygotowaniem Strategii Rozwoju Województwa Pomorskiego Pomorze 2020 (m.in. w ramach Tematycznego Zespołu Roboczego: Kapitał ludzki i społeczny oraz usługi publiczne oraz w zespołach przygotowujących Regionalne Programy Strategiczne a także recenzując dla DRR UMWP projekt RPO)
• Udział w Zespole Negocjacyjnym Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Bytów (2013-2014) w ramach ZPT
• Udział w Pomorskiej Sieci Dialogu w ramach projektu: Wzorcowy System Regionalny Monitoringu Jakości Usług Publicznych i Jakości życia. Działanie 5.2 Wzmocnienie potencjału administracji samorządowej Priorytet V Dobre rządzenie, Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007-2013
• Członkostwo w Pomorskiej Sieci Tematycznej ds. wysokiego poziomu zatrudnienia
  w ramach projektu systemowego Samorządu Województwa Pomorskiego „System Inteligencji Regionalnej – kompleksowe planowanie rozwoju i zarządzanie zmianami gospodarczymi na Pomorzu” (2013-2014)
• Sekretarz Rady Regionalnej Pomorza Nadwiślańskiego, lata 1993-1998
• Przewodniczący Kapituły Konkursu im. Jana Bauera – Społecznika Roku i Organizacji Pozarządowej Roku, org. Fundacja Parasol w Bytowie
• Recenzent w ramach projektu: Konkurs im. Szymona Krofeya na najlepszą pracę magisterską/doktorską o ziemi bytowskiej, org. Fundacja Parasol
• Przewodniczący Społecznego Komitetu Upamiętnienia Społeczności Żydowskiej Ziemi Bytowskiej, 2013
• Członek zespołów przygotowujących strategie Lokalnej Grupy Rybackiej „Północne Kaszuby” oraz LGD Fundacji „Partnerstwo Dorzecze Słupi”
• Udział w Komisjach Konkursowych na stanowiska dyrektorów instytucji kultury: Muzeum Historyczno-Etnograficznego w Chojnicach, Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie, Instytutu Kultury Miejskiej w Gdańsku, Muzeum Zachodniokaszubskiego w Bytowie
• Kurator Salonu – Małe Ojczyzny podczas Targów Książki w Krakowie salonu gdańsko-kaszubskiego (24-27 października 2013). Organizacja: władze miasta Gdańska, Instytut Kultury Miejskiej, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie oraz Instytut Kaszubski
• Pomysłodawca i współorganizator Pomorskiego Forum Animatorów Kultury (I – 1999, II – 2000, III – 2001) oraz Bytowskiego Forum Animatorów Kultury (I edycja – listopad 2013, II edycja – wrzesień 2014, III edycja – wrzesień 2015)
• Współorganizator I Metropolitarnego Forum Edukacji Kulturalnej, Gdańsk, wrzesień 2014
• Inicjator i organizator dwóch cyklów spotkań (po 5) w ramach Pomorskiej Debaty o Kulturze (2013-2014)
• Współorganizator I Bytowskiej Debaty o Edukacji (10.2014)
• Uczestnik projektu: Migranci/tki na rzecz integracji w województwie pomorskim (org. Centrum Wspierania Imigrantek i Imigrantów w Gdańsku)
• Członek Zespołu ds. modelu integracji imigrantów (Miasto Gdańsk)
• Członek zespołu programującego Pomorskiego Kongresu Obywatelskiego
• Koordynator i merytoryczny kierownik Salonu – Małe Ojczyzny podczas Targów Książki w Krakowie (Salonu gdańsko-kaszubski, 24-27 października 2013)

Wyróżnienia i nagrody: 
1990 Nagroda Fundacji im. Edmunda Borzyszkowskiego (na czele jury oceniającego stał prof. Gerard Labuda) za pracę magisterską pt. Kapitalizacji rolnictwa w dobrach drobnoszlacheckich na Pomorzu na przykładzie wsi Borzyszkowy
1995 i 1996 wyróżnienie w ramach XII i XIII Nagród im. Aleksandra Majkowskiego za działalność w dziedzinie krajoznawstwa i turystyki (Wydział Kultury, Nauki i Turystyki Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku)
1997 Nagroda Niezależnej Fundacji Popierania Kultury Polskiej POLCUL FOUNDATION za pracę społeczną i kulturalną na Pomorzu
1999 książka Jan Karnowski (1886-1939) – pisarz, polityk i kaszubsko-pomorski działacz regionalny, wyd. Instytut Kaszubski, Gdańsk 1999 była nominowana do Pomorskiej Nagrody Artystycznej
2003 Nagroda Rektora UG II stopnia za książki Kaszubi. Między dyskryminacją a regionalną podmiotowością oraz Ku samorządnemu Pomorzu. Szkice o kształtowaniu się ładu demokratycznego
2004 III Nagroda i Medal im. Zygmunta Glogera za szczególne zasługi w badaniu, ochronie i rozwoju kultury
2005 Odznaka Honorowa „Pieczęć Świętopełka Wielkiego” klasy złotej za zasługi w działalności Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego
2007 Nagroda Rektora UG I stopnia za książkę Zjednoczeni w idei. Pięćdziesiąt lat działalności Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego
2009 Wyróżnienie na X Targach Książki Kaszubskiej i Pomorskiej „Costerina 2009” za książkę Kaszubskich pamiątek skarbnice
2009 Odznaka Honorowa Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Zasłużony dla Kultury Polskiej”
2010 Nagroda "Florian Florianów" (najwyższe wyróżnienie studenckiej nagrody Florian przyznawanej na kierunku socjologia UG)
Wielokrotnie Nagroda "Florian" w różnych kategoriach, np. "Pragma-Florian" (nagrody przyznawane przez studentów socjologii IFSiD UG w demokratycznym głosowaniu)

Inne osiągnięcia: 
Projekty badawcze

• Samorządne Pomorze. Przemiany społeczności lokalnych Pomorza Gdańskiego w latach 1989-1993, grant w ramach BW UG, 1993 rok (wspólnie z prof. J. Borzyszkowskim).
• Proces narodzin rodzimej inteligencji kaszubskiej na przełomie XIX i XX wieku, indywidualny grant w ramach BW UG, 1996 rok
• Społeczność kaszubska po 1945 r., indywidualny grant badawczy w ramach BW UG, 1999 rok (monografia, 2001)
• Ku samorządnemu Pomorzu. Kształtowanie się ładu demokratycznego na Pomorzu Gdańskim w latach 1990-2000, grant badawczy w ramach BW UG, 2001 rok (książka)
• Kaszubskich pamiątek skarbnice. O muzeach na Kaszubach – ich funkcjach społecznych, roli kulturotwórczej, twórcach i pracownikach, w ramach BW UG, 2003 rok
• grant badawczy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Edukacja kulturalna i upowszechnianie kultury, 27/FPK/2007/DS., realizacja projektu badawczego i powstanie monografii pt.: Muzea na Kaszubach – historia, zbiory, funkcje społeczne, rola kulturotwórcza (1.04.2007-31.12.2008) (publikacja książki)
• Kaszubska kultura pamięci, grant badawczy w ramach BW UG, 2008 rok
• Projekt badawczy zrealizowany wspólnie z Karoliną Ciechorską-Kulesza pt. Organizacje pozarządowe w Elblągu. Ludzie – działania – współpraca z samorządem, Elbląska Uczelnia Humanistyczno-Ekonomiczna na zlecenie Urzędu Miejskiego w Elblągu (lata 2008-2011). Efektem końcowym jest monografia
• Kierownik projekt badawczego: Poszerzenie pola kultury. Diagnoza potencjału sektora ze środków finansowych Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. (realizacja: Instytut Kultury Miejskiej we współpracy z IBnGR i IFSiD UG) lata 2011-2012
• Udział w projekcie badawczym (jeden z trzech wykonawców): Kapitał społeczny wsi pomorskiej, 2013 rok, realizacja: Instytut Socjologii UMK, Kaszubski Uniwersytet Ludowy, grant Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego (KSOW – DPROW) monografia (2013)
• Kierownik projekt badawczego: Punkty styczne: między kulturą, a praktyką (nie)uczestnictwa Realizowany przez Instytut Kultury Miejskiej we współpracy z IBnGR oraz IFSiD UG. Grant Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (lata 2013-2014)
• Jeden z trzech głównych wykonawców w projekcie Historia Kaszubów w dziejach Pomorza. Grant Instytutu Kaszubskiego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (nr 11H 13 0277 83). Lata 2014-2019
• Kierownik projekt badawczego: Kulturalna hierarchia. Nowe dystynkcje i powinności w kulturze a stratyfikacja społeczna grant Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. (realizacja: IKM we współpracy z  IBnGR i IFSiD UG) lata 2015-2016
• Kierownik projektu badawczego: Gniazdo gryfa. Słownik kaszubskich symboli, pamięci i tradycji kultury w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (nr 0001/NPRH4/H1a/2015). Lata 2015-2020